İskele Etiketi Nedir? İskele Kontrolü ve Güvenli Kullanım Rehberi

İskele etiketi, bir iskelenin kontrol durumunu çalışanlara görünür biçimde bildirmek amacıyla kullanılan iş güvenliği ekipmanıdır. Etiket üzerinde iskelenin kullanıma uygun olup olmadığı, son kontrol tarihi, kontrolü yapan kişi ve gerekli uyarılar yer alabilir. Yalnızca güvenli olduğu belirlenen iskelelerde çalışma yapılmalıdır.

İskele etiketleme sistemi, kontrol sonucunun sahadaki çalışanlar tarafından kolayca anlaşılmasına ve güvenli olmayan iskelelere erişimin önlenmesine yardımcı olur. Ancak etiket kullanılması, yetkili kişi tarafından yapılması gereken teknik kontrolün ve kontrol raporunun yerine geçmez; bunları destekleyen görsel bir bilgilendirme aracıdır. İskelede hasar, eksik korkuluk, güvensiz erişim veya taşıyıcı sistem sorunu tespit edilirse çalışma durdurulmalı ve gerekli düzeltmeler tamamlanmadan iskele yeniden kullanılmamalıdır.

Metal iskeleye asılmış, uygunsuzluklar giderilene kadar iskelenin kullanılmaması gerektiğini belirten kırmızı tehlike iskele kartı

İskele Etiketi Ne İşe Yarar?

İskele etiketi, iskelenin kontrol durumunu çalışma alanındaki personele görünür biçimde bildirmek için kullanılır. Etiket üzerinde iskelenin kullanıma uygun olup olmadığı, iskele numarası, konumu, kontrol tarihi, kontrolü yapan kişi ve sonraki kontrol tarihi gibi bilgiler bulunabilir. Böylece çalışanlar iskeleye çıkmadan önce güncel durumu kolayca görebilir ve “kullanmayın” uyarısı bulunan bir iskeleye erişmemeleri gerektiğini anlayabilir.

Etiketleme sistemi, iskele kontrol raporunu destekleyen pratik bir bilgilendirme yöntemidir; teknik kontrolün veya yazılı raporun yerine geçmez. Türkiye’de iskelelerin kullanılmaya başlanmadan önce, haftada en az bir kez, değişiklik yapıldığında, uzun süre kullanılmadığında ve sağlamlığını etkileyebilecek koşullardan sonra işveren tarafından görevlendirilen ehil bir kişi tarafından kontrol edilmesi gerekir.

İskele Etiketinde Hangi Bilgiler Bulunmalıdır?

İskele etiketi üzerinde öncelikle iskele numarası, şantiye veya konum bilgisi, kurulum tarihi, son kontrol tarihi, kontrolü gerçekleştiren kişinin adı ve imzası ile kullanım durumu bulunmalıdır. Ayrıca bir sonraki kontrol tarihi ve tespit edilen eksikliklerin yazılabileceği not alanı, etiketin sahada daha işlevsel kullanılmasını sağlar. Kullanım durumu; “kullanıma uygun”, “dikkatli kullanın” veya “tehlike – kullanmayın” gibi açık ve kolay anlaşılır ifadelerle belirtilmelidir.

Mevzuatta iskele etiketinin alanları tek tek zorunlu şekilde sıralanmamış olsa da iskelenin ehil bir kişi tarafından kontrol edilmesi, kontrol raporunun hazırlanması ve yalnızca güvenli olduğu belirlenen iskelelerde çalışılması gerekir. Bu nedenle etiketteki bilgiler güncel kontrol raporuyla uyumlu olmalı; iskelede değişiklik yapılması, uzun süre kullanılmaması veya sağlamlığını etkileyen hava koşullarına maruz kalması durumunda etiket de yenilenmelidir.

İskele Kontrolü Ne Zaman ve Kim Tarafından Yapılmalıdır?

İskeleler; ilk kullanımdan önce, haftada en az bir kez, üzerinde değişiklik yapıldığında, belirli bir süre kullanılmadığında ve kuvvetli rüzgâr veya sismik sarsıntı gibi sağlamlığını etkileyebilecek koşullardan sonra kontrol edilmelidir. Bu kontroller, işveren tarafından görevlendirilen ve iskele güvenliği konusunda yeterli bilgi ve deneyime sahip ehil bir kişi tarafından yapılmalıdır. Hazırlanan kontrol sonucunda yalnızca güvenli olduğu belirlenen iskeleler kullanıma açılmalıdır.

İskele yükseltildiğinde, yeri değiştirildiğinde veya üzerinde önemli bir değişiklik yapıldığında ilgili mevzuattaki periyodik kontrol şartları da dikkate alınmalıdır. Bu kontroller, yetkili inşaat veya makine mühendisleri ile mevzuatta belirtilen teknik öğretmen ve teknikerler tarafından gerçekleştirilebilir. Kontrol tamamlandıktan sonra iskele etiketi güncellenmeli; kontrol tarihi, kontrolü yapan kişi ve kullanım durumu sahadaki çalışanların görebileceği şekilde belirtilmelidir.

Metal iskeleye asılmış, kontrol bilgileri doldurulmuş ve kullanıma uygun durumunu gösteren yeşil iskele kartı

İskele Etiketi Nasıl Kullanılmalı ve Güncellenmelidir?

İskele etiketi, çalışanların iskeleye çıkmadan önce kolayca görebileceği giriş veya erişim noktasına yerleştirilmelidir. Etiket üzerindeki iskele numarası, konum, son kontrol tarihi, kontrolü yapan kişi ve kullanım durumu okunabilir olmalıdır. Görünür etiketleme, kontrol raporunu destekleyerek çalışanların iskelenin denetlenip güvenli bulunduğunu anlamasına yardımcı olur; ancak teknik kontrol raporunun yerine geçmez.

İskele üzerinde değişiklik yapıldığında, belirli bir süre kullanılmadığında veya kuvvetli rüzgâr ve sismik sarsıntı gibi sağlamlığını etkileyebilecek koşullara maruz kaldığında yeniden kontrol yapılmalı ve etiket güncellenmelidir. Kontrol sonucunda güvenli bulunmayan iskele kullanıma kapatılmalı, durum açık bir uyarıyla belirtilmeli ve tehlikeli alana erişim engellenmelidir. Türkiye’de yalnızca kontrol sonucunda güvenli olduğu belirlenen iskelelerde çalışılmasına izin verilmektedir.

İskele Etiketi Yoksa veya Güncel Değilse Ne Yapılmalıdır?

İskele üzerinde kontrol etiketi bulunmaması, etiket bilgilerinin okunamaması veya kontrol tarihinin geçmiş olması durumunda iskelenin güvenli olduğu varsayılmamalıdır. Çalışanlar iskeleyi kullanmadan önce durumu saha sorumlusuna bildirmeli ve kontrol raporu doğrulanmalıdır. Görünür etiket sistemi yasal kontrol raporunun yerine geçmese de çalışanların iskelenin denetlenip güvenli bulunduğunu anlayabilmesini sağlayan önemli bir bilgilendirme aracıdır.

Etiket hasar görmüş, çıkarılmış veya iskele üzerinde değişiklik yapılmışsa ehil kişi tarafından yeniden kontrol gerçekleştirilmelidir. Kontrol sonucunda iskelenin güvenli olduğu belirlenmeden çalışma başlatılmamalı; güvenli bulunmayan iskelelerin erişim noktaları kapatılarak yetkisiz kullanım önlenmelidir.